VNG pleit voor leegstandheffing naar Vlaams model

Lokale heffing met mogelijkheden voor maatwerk

In onze inbreng voor het debat woningbouwopgave (pdf, 148 kB) pleiten we voor de invoering van een leegstandheffing. Om de wooncrisis op te lossen, is iedere leegstaande woning er één te veel. De VNG is voorstander van een lokale heffing met mogelijkheden voor maatwerk, waarbij de bewijslast bij de eigenaar ligt.

Onvoldoende onderbouwing om heffing niet in te voeren

Volgens de Kamerbrief (pdf, 199 kB) voert de minister (vooralsnog) geen leegstandheffing in omdat ze de aanbeveling volgt uit de evaluatie van de Leegstandwet (pdf, 1,7 MB). Op de onderbouwing van deze aanbeveling valt het nodige af te dingen.

Ervaringen Vlaamse gemeenten

Voor het evaluatieonderzoek is alleen gesproken met vertegenwoordigers van het Vlaams Gewest. Over leegstand van woningen en winkels en over de leegstandheffing in de gemeentelijke praktijk hadden de onderzoekers zich beter kunnen richten op Vlaamse gemeenten.

Voor een videoserie over leegstand heeft de VNG wel gesproken met Vlaamse gemeenten. Voor hen is de heffing een gewaardeerd instrument om eigenaren te stimuleren in gesprek te gaan met de gemeente en de leegstand op te lossen. Ook geeft de heffing gemeenten middelen die een klein deel van de kosten van leegstandbestrijding dekken.

Meer autonomie

Een van de argumenten om geen leegstandheffing in te voeren is dat Vlaamse gemeenten meer autonomie hebben in lokale belastingen. Maar met een eenvoudige aanpassing in de Gemeentewet kunnen ook Nederlandse gemeenten de mogelijkheid krijgen om een leegstandheffing in te voeren.

Speculatie niet enige oorzaak van leegstand

Een ander argument is dat speculatie maar beperkt voorkomt, waardoor het de vraag is in hoeverre een heffing effectief is om leegstand te verminderen. Maar bij langdurige leegstand is speculatie maar een van de mogelijke oorzaken van de leegstand, zoals ook in de evaluatie naar voren komt.

Heffing naast instrumenten Crisis- en herstelwet

In haar brief zet de minister een leegstandheffing en het met de Crisis- en herstelwet uitgebreide instrumentarium naast elkaar. Daarbij wekt ze ten onrechte de suggestie dat het nodig is om te kiezen tussen beide systemen. Maar het kan gewoon allebei, de systemen moeten dan alleen op elkaar worden afgestemd.

Overige punten

Onze overige kanttekeningen en de positieve punten leest u in onze inbreng voor het debat woningbouwopgave (pdf, 148 kB).