Uitspraak handhaving Bruidsschat afstand geurgevoelig object tot landbouwhuisdieren buiten bebouwde kom

Uit artikel 22.101 van het Omgevingsplan van de gemeente De Ronde Venen volgt dat de afstand tot een geurgevoelig object bij geur door het houden van landbouwhuisdieren zonder geuremissiefactor buiten de bebouwde kom 50 meter moet zijn. Uit artikel 22.97 van het Omgevingsplan volgt dat de afstand geldt vanaf het emissiepunt van het dierenverblijf, zoals bedoeld in artikel 4.806, tweede lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

Uit artikel 4.806, tweede lid, onder a, van het Bal volgt dat onder een emissiepunt wordt verstaan het punt waar een relevante hoeveelheid emissie buiten het dierverblijf treedt of wordt gebracht.

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter heeft de OdrU zich terecht op het standpunt gesteld dat ook bij het kortdurend openen van de staldeuren gedurende een maximum aantal keer per dag, sprake is van het uittreden van relevante hoeveelheden emissie. Dit betekent dat de staldeuren een emissiepunt zijn en dat bij het openen van de staldeuren ten onrechte niet de in het Omgevingsplan voorgeschreven afstand van 50 meter tot een geurgevoelig object wordt gewaarborgd. Verzoekster heeft daartegenin gebracht dat volgens artikel 4.806, tweede lid, onder a, van het Bal alleen sprake is van een emissiepunt bij het uittreden van een relevante hoeveelheid emissie. In de aangehaalde rechtspraak en onder de voorheen geldende Wet geurhinder veehouderijen was deze nuance nog niet aangebracht. Inmiddels is dus niet bij elke vorm van emissie meer sprake van een emissiepunt, aldus verzoekster. De voorzieningenrechter volgt verzoeker daarin echter niet en stelt vast dat de definitie van een emissiepunt niet is gewijzigd met de invoering van de Omgevingswet en het Bal. Zowel onder de Wet geurhinder veehouderijen en de bijbehorende Regeling geurhinder veehouderijen, als onder het Bal volgt dat sprake is van een emissiepunt bij het uittreden van ‘relevante hoeveelheden’ emissie. De hiervoor beschreven rechtspraak van de Afdeling kon door de OdrU dus ook bij de beoordeling van deze zaak worden betrokken.

Op 3 januari 2024 heeft derde-partij het college verzocht om handhavend op te treden tegen verzoekster. Naar aanleiding van het handhavingsverzoek heeft onder andere een toezichthouder van de Omgevingsdienst regio Utrecht (OdrU) op 19 maart 2024 een controle uitgevoerd bij verzoekster. De toezichthouder heeft geconstateerd dat het emissiepunt op 47 meter van de woning van derde-partij ligt, terwijl een minimale afstand van 50 meter is vereist. De rechtbank begrijpt het zo dat: – door het maken van ligplaatsen voor vee op de plaats waar de opslagruimte was bedacht en – door het niet aanbrengen van de dichte tussenwand tussen de ligplaatsen voor het vee en de staldeuren aan de zuidzijde, is de deur aan de zuidzijde van het nieuwe staldeel een emissiepunt geworden dat op (ongeveer) 47 meter van de woning van derde partij ligt. Met verzoekster is afgesproken dat openingen tot 50 meter worden dichtgemaakt en dat de staldeuren aan de zuidzijde gesloten blijven, behoudens het doorlaten van voederwagens of personen.

Op 25 april 2024 heeft de OdrU namens het college aan verzoekster het voornemen kenbaar gemaakt om aan haar een last onder dwangsom op te leggen, omdat tijdens controles in april 2024 is geconstateerd dat de staldeuren aan de zuidzijde langer open stonden dan noodzakelijk voor het passeren van mensen, dieren of materieel. Hiertegen heeft verzoekster een zienswijze ingediend.

Met de brief van 23 mei 2024 heeft de OdrU aan verzoekster een last onder dwangsom opgelegd. Daarin is verzoekster gelast om per direct de staldeuren in de zuidgevel van het nieuwe staldeel gesloten te houden, behoudens het doorlaten van mensen, dieren en materieel. Als verzoekster niet aan deze last, voldoet verbeurt zij een dwangsom van € 500,- per keer dat de overtreding wordt geconstateerd, met een maximum van € 2.500,-.

De OdrU heeft de last van 23 mei 2024 als bijlage bij de brief van 13 juni 2024 doorgestuurd aan derde-partij. Vervolgens heeft derde-partij daartegen bezwaar gemaakt, omdat de opgelegde last volgens hem niet verstrekkend genoeg is. Volgens derde-partij moeten de staldeuren permanent gesloten blijven.

Met de beslissing op bezwaar van 26 november 2024 (het bestreden besluit) heeft het college het bezwaar van derde-partij gegrond verklaard en op 9 december 2024 aan verzoekster een nieuwe last onder dwangsom opgelegd. Daarin wordt verzoekster gelast om binnen twee weken de staldeuren van het nieuwe staldeel permanent gesloten te houden. Als verzoekster niet aan deze last voldoet verbeurt zij een dwangsom van € 500,- per keer dat de overtreding wordt geconstateerd, met een maximum van € 2.500,-.

Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een verzoek om handhaving is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt. Omdat het verzoek om handhaving in deze zaak is ingediend na inwerkingtreding van de Omgevingswet, is op dit geschil de Omgevingswet van toepassing.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn bestaande bestemmingsplannen opgegaan in het gemeentelijke Omgevingsplan. Uit artikel 22.101 van het Omgevingsplan van de gemeente De Ronde Venen volgt dat de afstand tot een geurgevoelig object bij geur door het houden van landbouwhuisdieren zonder geuremissiefactor buiten de bebouwde kom 50 meter moet zijn. Uit artikel 22.97 van het Omgevingsplan volgt dat de afstand geldt vanaf het emissiepunt van het dierenverblijf, zoals bedoeld in artikel 4.806, tweede lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

Uit artikel 4.806, tweede lid, onder a, van het Bal volgt dat onder een emissiepunt wordt verstaan het punt waar een relevante hoeveelheid emissie buiten het dierverblijf treedt of wordt gebracht.

Verzoekster voert aan dat geen sprake is van een overtreding. Tijdens de zitting heeft verzoekster dit standpunt nader toegelicht. Volgens verzoekster ontstaat er pas een overtreding als een relevante hoeveelheid emissie uit de stal treedt. Daarvan is geen sprake als de staldeuren een maximum aantal keer per dag kortdurend open gaan. Om ervoor te zorgen dat de staldeuren niet langer open staan dan noodzakelijk heeft verzoekster een systeem op de staldeuren geïnstalleerd waardoor de deuren automatisch sluiten als mensen, dieren of materieel zijn gepasseerd. De staldeuren zullen volgens verzoekster 6 maal per dag gedurende 1 minuut en 34 seconden geheel of gedeeltelijk zijn geopend.

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter heeft de OdrU zich terecht op het standpunt gesteld dat ook bij het kortdurend openen van de staldeuren gedurende een maximum aantal keer per dag, sprake is van het uittreden van relevante hoeveelheden emissie. Dit betekent dat de staldeuren een emissiepunt zijn en dat bij het openen van de staldeuren ten onrechte niet de in het Omgevingsplan voorgeschreven afstand van 50 meter tot een geurgevoelig object wordt gewaarborgd. De voorzieningenrechter betrekt daarbij de door de bezwarencommissie aangehaalde rechtspraak van de Afdeling (17 maart 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BL7732). Daaruit volgt dat niet is uit te sluiten dat bij het openen van de staldeuren voor het doorlaten van personen en/of goederen, relevante geuremissies zullen optreden. Met het voorschrijven van een maximum aantal keer dat de staldeuren per dag mogen openen kan niet worden verzekerd dat geen of slechts te verwaarlozen hoeveelheden geur uit de stal zullen treden.

Verzoekster heeft daartegenin gebracht dat volgens artikel 4.806, tweede lid, onder a, van het Bal alleen sprake is van een emissiepunt bij het uittreden van een relevante hoeveelheid emissie. In de aangehaalde rechtspraak en onder de voorheen geldende Wet geurhinder veehouderijen was deze nuance nog niet aangebracht. Inmiddels is dus niet bij elke vorm van emissie meer sprake van een emissiepunt, aldus verzoekster. De voorzieningenrechter volgt verzoeker daarin echter niet en stelt vast dat de definitie van een emissiepunt niet is gewijzigd met de invoering van de Omgevingswet en het Bal. Zowel onder de Wet geurhinder veehouderijen en de bijbehorende Regeling geurhinder veehouderijen, als onder het Bal volgt dat sprake is van een emissiepunt bij het uittreden van ‘relevante hoeveelheden’ emissie. De hiervoor beschreven rechtspraak van de Afdeling kon door de OdrU dus ook bij de beoordeling van deze zaak worden betrokken. De beroepsgrond slaagt niet.