Afdeling treft ambtshalve voorziening voor kostenverhaal, omdat Omgevingswet na vernietiging exploitatieplan niet in toereikend overgangsrecht voorziet

Op grond van deze tijdelijke aanhoudingsplicht mag pas op dergelijke aanvragen worden beslist als de gemeenteraad (“raad”) een kostenverhaalsregeling als bedoeld in afd. 13.6 Omgevingswet (“Ow”) heeft vastgesteld dan wel het kostenverhaal als bedoeld in art. 13.11, eerste lid, Ow in dit gebied is verzekerd door daartoe strekkende kostenverhaalsovereenkomsten. Eerder had de Afdeling in een tussenuitspraak gebreken vastgesteld in het besluit tot vaststelling van het exploitatieplan en de raad in de gelegenheid gestelde deze gebreken te herstellen. Omdat de raad daarin volgens de Afdeling niet is geslaagd, vernietigt de Afdeling het exploitatieplan. De Afdeling stelt vast dat als gevolg hiervan voor de realisatie van de in het inmiddels (op grond van de Wet ruimtelijke ordening (“Wro”) vastgestelde) onherroepelijke bestemmingsplan, waarvan het exploitatieplan niet langer deel uitmaakt, voorziene ruimtelijke ontwikkelingen noch een publiekrechtelijke regeling voor het wettelijk verplichte kostenverhaal noch de mogelijkheid van privaatrechtelijk kostenverhaal bestaat. Gelet op het verplichte karakter van kostenverhaal zal de raad daarom volgens de regels van de Ow een nieuw besluit tot vaststelling van een regeling voor publiekrechtelijk kostenverhaal moeten nemen (vgl. de Afdelingsuitspraak van 27 maart 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1174 ). Omdat onder de Ow het instrument ‘exploitatieplan’ niet langer bestaat, evenals de aanhoudingsverplichting van art. 3.5, eerste lid, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), én om te voorkomen dat in de tussentijd omgevingsvergunningen moeten worden verleend voor bouwactiviteiten als bedoeld in de artt. 13.11, eerste lid, jo. 8.13 Omgevingsbesluit, zonder dat daarvoor een op verhaalbare kostensoorten betrekking hebbende verschuldigde geldsom is betaald, treft de Afdeling met toepassing van art. 8:72, vijfde lid, Awb de hiervoor genoemde voorlopige voorziening. De Afdeling neemt hierbij in aanmerking dat het uitvoeringsverbod in art. 13.12 Ow door het ontbreken van een publiekrechtelijke en privaatrechtelijke regeling voor kostenverhaal geen oplossing biedt voor de situatie die met het vernietigen van het exploitatieplan ontstaat.